\documentstyle[11pt,dutch,a4wide]{article} %\title{} %\author{} %\date{\today} %\maketitle %\tableofcontents \begin{document} \subsubsection*{13-10-1994 Michiel} Ik was oorspronkelijk niet van plan om nu een idee te schrijven. Maar ik ontdek zojuist wat. En omdat ik toch niets beters te doen heb dacht ik dat het maar het beste was om het meteen op te schrijven. Zojuist was ik namelijk een beetje naar een paar ATMO-opgaven aan het kijken onderwijl ik een beetje speculaasjes aan het eten was, want ik had een beetje honger. Onlangs las ik in een boek over Psychologie dat er in het algemeen maar 4 smaken worden onderscheiden. Namelijk: bitter; zoet; zuur en zout. Alle andere 'smaken' zouden een combinatie zijn van deze vier plus voor een groot deel reuk. Als je neus verstopt zit wordt het meeste eten ook tamelijk smakeloos\footnote{Alle feiten hier vermeld uit: Laird, J. D. en Thompson N. S. -- {\em Psychology} -- Houghton Mifflin Company 1992}. Deze onderverdeling in 4 smaken wordt de laatste jaren ook in de sensatie-psychologie in twijfel getrokken, omdat er bijvoorbeeld ook culturen zijn de minder of meer (in Japan kent men bijvoorbeeld als vijfde smaak 'unami', wat de smaak van aminozuren schijnt te zijn). Ook blijkt dat mensen het verschil tussen twee soorten suikers kunnen {\em proeven}, wat ook al aanleiding moet geven tot in iets grotere nuancering in de smaakclassificering. Bij mezelf herken ik echt duidelijk ook maar 3 smaken, namelijk zoet, zuur en zout. Bitter ken ik ook wel denk ik, maar ik kan me dat niet goed voor de geest halen. Dit komt voornamelijk denk ik omdat ik, voor mezelf, geen echt duidelijk voorbeeld van iets 'bitters' kan bedenken (er bestaan verschillende dingen waarvan ik geloof dat de smaak 'bitter' genoemd wordt. Ik vind de overeenkomst tussen de smaken echter maar gering, behalve dat het alle als 'onplezierig' omschreven kan worden.) Zojuist proefde ik echter iets aan de speculaasjes (vergif?, het boek zegt dat 'bitter' bestaat ter detectie van oneetbare stoffen. Wat ik proef is in elk geval niet bitter, of ik moet nooit begrepen hebben wat bitter is) wat ik ook niet onder de 4 hoofdsmaken kon onderbrengen. Het was het duidelijkst te proeven als ik het koekje tussen m'n tanden nam en dan door m'n mond inademde. Beter is dus misschien om te zeggen dat ik het rook met m'n mond. Het is geen reuk, want houdende het koekje voor m'n neus rook ik van alles, maar niet hetzelfde. Nu heb ik de volgende theorie\"en: \begin{itemize} \item Ik rook het toch met m'n neus. Doordat het koekje in m'n mond zat kwamen door \'e\'en of ander mechanisme (oplossen en verdampen o.i.d.) de chemicali\"en pas vrij die vervolgens via de holte's in m'n hoofd toch bij m'n reuk orgaan, waar het werd gedetecteerd. Ik localiseerde de smaak echter op m'n tong en verhemelte en niet in m'n neus. Nu zegt dit niet veel, want als ik ruik, localiseer ik dit ergens voor in m'n neus, terwijl m'n reukorgaan, volgens een tekening in het in de voetnoot beschreven boek, zo'n 5 \'a 6 cm verder naar achter moet zitten. \item Ik proef het echt. Ik proef het echter niet als ik kauw, omdat dan de suiker oplost en de smaak volledig wordt overheerst door 'zoet'. Ook lijkt mij erg belangrijk de overheersing van de tastzin van de tong over de smaak. Een extra hypothese zou wat mij betreft zelfs kunnen zijn dat de 'smaak' niet alleen door de reuk mede bepaald wordt maar ook door de tast van de tong en verhemelte. \item Ik proef het echt. Is de nu misschien 'unami' of proef ik wat anders? De smaak associeer ik een beetje met synthetische stoffen (vraag niet waarom). En aminozuren kan ik ook wel met synthetische stoffen associeren. \item Ik proef het helemaal niet. Ik word bedrogen door mijn psyche. Dit is niet helemaal uit te sluiten. Vooral niet als men in ogenschouw neemt dat ik me nogal oververmoeid voel en dat ik bezig was met ATMO. Deze theorie zou men ook kunnen omschrijven met:'Ik ben gek geworden'. \end{itemize} Enige duidelijkheid zou geschapen kunnen worden door een paar experimenten. Ik zou hiervoor waarschijnlijk mijn reukzintuig uit moeten schakelen. Dit zie ik niet direct zitten, omdat je daarvoor dingen onwaarschijnlijk diep je neus in moet steken (ik moet immers ook lucht uit m'n mond weren). Mocht ik binnenkort verkouden worden, en ik bezit dan speculaasjes, dan zal ik het nog eens proberen. Andere expirenten zouden grotere groepen mensen kunnen onderzoeken, zodat de betrouwbaarheid van mijn perceptie wat beter beoordeeld kan worden (men kan dan vergelijken, en als dan een aanzienlijk deel van de populatie iets dergelijks als ik zegt waar te nemen is de theorie dat ik gek geworden ben, met enig recht te verwerpen). Men zou dan ook een speculaasje chemisch kunnen analyseren en de componenten waaruit het bestaat apart (vloeibaar of gasvormig) de proefpersonen kunnen voeren. Het idee over dubbelsterren dat wellicht op deze plek verwacht was, laat nog even op zich wachten. Ik ben er nog niet helemaal uit of ik hier echt iets interessant over kan zeggen. \end{document}