\documentstyle[11pt,dutch,a4wide]{article}
%\title{}
%\author{}
%\date{\today}
%\maketitle
%\tableofcontents

\begin{document}
\subsubsection*{13-3-1995 Michiel}

Een idee. Vandaag moet het er maar weer eens van komen. Vandaag moet er maar
weer eens een idee komen. Probleem is dat ik nog geen idee heb. Dat wordt
moeilijk. Terwijl de idee\"enschrijffrequentie nu toch een stuk kleiner is dan
hij ooit was.

Ik herinner mij nog ten minste \'e\'en idee wat etymologisch van aard was.
Aangezien ik zo onvervaard geweest ben om enkele van mijn idee\"en te laten
lezen aan (voorlopig ex-)huisgenoten heb ik van hen dan ook een etymologisch
woordenboek gekregen. Dit schept natuurlijk perspectieven op het
idee\"enschrijfgebied \footnote{Zoals in Elsschot in {\em kaas} zoveel mogelijk
woorden met 'kaas-' laat opduiken maak ik er geloof ik een gewoonte van veel
woorden met 'idee\"en-' te contrueren}.

Heeft men geen idee dan gaat men gewoon een beetje lezen in z'n etymologisch
woordenboek en goede kans dat er dan wat komt. Dat zal ik dus maar eens gaan
proberen. Voor de schrijver (ik) volgt  hier dus een pause die door de lezer
wellicht niet opgemerkt zal worden. Daarom schrijf ik het er maar even bij. Ik
moet trouwens ook nog een televisie en een telefoon regelen voor op m'n nieuwe
kamer anders raak ik wellicht een beetje ge\"{i}soleerd \footnote{De pause
bevindt zich hier en blijkt een tijdspanne van uren te omvatten. Ik heb nog
niet eens in m'n woordenboek gelezen, maar wel gekeken en herinnerde mij het
idee.}.

Germaanse talen hebben de eigenschap dat bepaalde klankcombinaties een
betekenis hebben. Terwijl ik toch een germaanse taal als schrijf en spreek had
ik mij dit nog niet eerder gerealiseerd. Op zich is deze gedachte er al een die
ik als idee, hoewel geen goed, zou kunnen gebruiken. Ik hoop echter dat het
idee iets meer zal gaan omvatten. Om bovenstaande opmerking over germaanse
talen te verduidelijken zal ik de voorbeelden uit de inleiding van m'n
woordenboek hier herhalen: slet, slons, slier, slabberen, slampampen,
slobberen, slodderen, slordig, slorpen. Woorden waarin de 'sl'-combinatie een
afkeuring impliceert. Ook geluiden kunnen met 'r' en 'kn' veelal doeltreffend
worden weergegeven: rammelen, rommelen, ronken, rinkelen, razen, ruisen
reutelen, rochelen, knappen, knarsen, knersen, knetteren, kneuteren. Met 'kn'
wordt ook korte samengedrongenheid aangeduidt: knaap, kneukel, knokkel,
knobbel, knoest, knoedel, knol, knop, knoop, knor, knorf, knuist en knuppel
zijn alle nederlandse woorden.
Ook kan men met bepaalde stammen grote hoeveelheden woorden samenstellen door
aamplaksels, afhaksels, ab- en umlauten etc.: splijten, split, spleet, splitten,
splissen, beslissen, splinter, flenter, slenter. Of: sluiten, slot, sleutel,
ontsluiten, uitsluitsel, sluitstuk.

Synthetische talen zoals esperanto proberen ook een soortgelijk systeem uit.
Met een beperkt aantal regeltjes kan men dan woorden construeren en de taal is
vele malen makkelijker te leren dan de 'natuurlijke' talen. Afgaande op
bovenstaande informatie waag ik dus de hypothese dat deze talen ook
makkelijkere te leren moeten zijn als men deze regeltjes voor de 'natuurlijke'
talen zou kennen. Het ab- en umlauten lijkt mij bijvoorbeeld een tamelijke
leuke en praktische regel, hoewel ik er nog geen bal van snap.

Ook zou de talenstudent erg geholpen zijn met de vele 'vertaalregeltjes' die er
in de etymologie moeten zijn. Woorden uit een vreemde taal die volkomen
onbekend voorkomen kunnen met een paar eenvoudige transformatie tamelijk
huiselijk worden. Ter illustratie van deze regeltje enige bijelkaarhorende
woorden uit verschillende talen: caput/hoofd, pat\`er/pitar,vader,
p\'atram/veder.

Als derde onderdeel van dit idee wil ik nog even opmerken dat bepaalde
homoniemen hun verschillende afkomsten tamelijk goed laten navoelen.
Bijvoorbeeld het homoniem 'riem' dat betekent: 1.band, 2.roeispaan,
3.papiermaat. Op \'e\'en of ander wijze klinkt het volkomen aannemelijk dat de
eerste betekenis oorspronkelijk germaanse het tweede latijnse en het derde
arabische wortels heeft. Hoe komt dit? Mijn voorlopige hypothese is dat er een
soort correlatie is tussen de buitenissigheid van taalafkomstigheid en
betekenis. Buitenissige betekenissen worden maar zelden bedacht en snel geleend
is dan de achterliggende gedachte.

Op \'e\'en of andere manier vind ik het ook niet gek dat van de volgende 3
woorden er 1 van latijnse en twee van germaanse afkomst zijn: helder, kelder,
melder. (misschien wist ik het en komt het daardoor). Bezit het germaans nog
meer regelen die men (onbewust) kent en zo de mogelijkheid tot herkenning van
germaansheid geven?




\end{document}